SPLIT PAYMENT –  mechanizm podzielonej płatności obowiązkowy dla wybranych transakcji od 1 listopada 2019 roku

Ministerstwo Finansów mając na celu zwiększenie bezpieczeństwa transakcji gospodarczych, zmniejszenie liczby nieuczciwych podmiotów wyłudzających podatek VAT na ogromną skalę oraz chcąc zapewnić większą ochronę obrotu gospodarczego od 1 listopada 2019 roku wprowadziło dla wybranych transakcji obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności.

Od 1 lipca 2018 roku wprowadzony został dobrowolny mechanizm podzielonej płatności dla podatników – split payment. Nowy system dotyczy jedynie podatników i polega na tym, że nabywca towarów lub usług ma możliwość zapłaty za fakturę w dwojaki sposób. Po pierwsze – tak jak dotychczas czyli całą wartość faktury na rachunek bankowy dostawcy, gotówką lub w inny umówiony sposób. Po drugie według nowego systemu podzielonej płatności – kwotę netto faktury (bądź jej część) na rachunek bankowy dostawcy, natomiast kwotę podatku VAT (lub jej część) na specjalny, dodatkowy rachunek bankowy dotyczący jedynie VAT. Dodatkowy rachunek bankowy do celów VAT zakładany był od 01 lipca 2018 roku przez banki automatycznie w formie subkonta do rachunku głównego. Podatnik nie miał obowiązku sam zakładać nowego konta. Dotychczas to płatnik sam decydował w trakcie wykonywania przelewu czy chce zapłacić całą wartość faktury na jedno konto dostawcy, czy za pomocą dedykowanego komunikatu przelewu podzielić płatność na wartość netto i kwotę podatku VAT. Taki wybór przedstawionej metody płatności do 31 października 2019 roku był jeszcze dobrowolny. To nabywca sam decydował w jaki sposób chciał zapłacić swoje zobowiązania.

Natomiast od 1 listopada 2019 roku mechanizm podzielonej płatności stał się obowiązkowy dla podatników dokonujących zakupy towarów lub usług zawartych w załączniku nr 15 (załącznik do ustawy o podatku od towarów i usług).

Podstawowymi przesłankami do obowiązkowego stosowania mechanizmu podzielonej płatności są sytuacje, gdy:

  1. Transakcja została dokonana na terytorium kraju pomiędzy podatnikami VAT.
  2. Nabywca dokonuje płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 ustawy o VAT.
  3. Jednorazowa wartość faktury jest równa, bądź większa niż 15 000 zł.

Powyższe przesłanki stosuje się również do zaliczek, które spełniają podane wyżej warunki.

Transakcje na kwoty poniżej 15 000 zł są regulowane na ogólnych zasadach (czyli jak dotychczas):

– zwykłym przelewem,

– zastosowaniem dobrowolnego mechanizmu podzielonej płatności,

– gotówką,

– kartą,

– kompensatą,

– albo w inny sposób.

Nowy załącznik nr 15 między innymi obejmuje:

– węgiel kamienny,

– węgiel brunatny,

– koks i półkoks z węgla kamiennego i brunatnego (lignitu) lub torfu; węgiel retortowy,

– brykiety i podobne paliwa stałe z węgla kamiennego,

– brykiety i podobne paliwa stałe z węgla brunatnego (lignitu),

– komputery i pozostałe maszyny do automatycznego przetwarzania danych,

– akumulatory elektryczne i ich części,

– części do silników spalinowych wewnętrznego spalania, o zapłonie iskrowym, z wyłączeniem części do silników lotniczych,

– benzyny silnikowe, oleje napędowe, gazy przeznaczone do napędu silników spalinowych – w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym,

– wiązki przewodów zapłonowych i innych przewodów, w rodzaju stosowanych w pojazdach samochodowych, statkach powietrznych lub pływających – wyłącznie wiązki przewodów zapłonowych i innych przewodów, w rodzaju stosowanych w pojazdach samochodowych,

– świece zapłonowe; iskrowniki; prądnice iskrownikowe; magnetyczne koła zamachowe; rozdzielacze; cewki zapłonowe,

– silniki rozrusznikowe oraz rozruszniki pełniące rolę prądnic; pozostałe prądnice i pozostałe rodzaje wyposażenia do silników spalinowych,

-sprzęt sygnalizacyjny elektryczny, wycieraczki do szyb, urządzenia zapobiegające zamarzaniu lub potnieniu szyb, w rodzaju stosowanych w pojazdach,

– części pozostałego sprzętu i wyposażenia elektrycznego do pojazdów,

– części i akcesoria do pojazdów silnikowych (z wyłączeniem motocykli), gdzie indziej niesklasyfikowane,

– sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli,

– sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli) prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,

– pozostała sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli.

                Powyżej przytoczonych zostało jedynie kilkanaście produktów, natomiast załącznik nr 15 posiada aż 150 pozycji, a zatem będąc podatnikiem warto dokładnie zapoznać się z jego treścią. Wybór prawidłowej metody płatności jest bardzo istotny, bowiem pozwoli podatnikowi uniknąć sankcji karno – skarbowych jakie wynikają z zastosowania niewłaściwej metody płatności.

Niestety trzeba mieć świadomość, że środki zgromadzone na rachunku bankowym do celów VAT mogą być wykorzystywane w bardzo ograniczony sposób, a mianowicie:

– zapłaty kwoty podatku VAT wynikającej z faktury za zakup danego towaru bądź usługi,

– dokonania zapłaty należnego podatku VAT do urzędu skarbowego,

– składek ZUS,

– zapłaty odsetek za zwłokę oraz wszystkich dodatkowych zobowiązań ustalonych w podatku VAT,

– podatku akcyzowego,

– należności celnych.

            Szczególnie narażoną grupą w przypadku podzielonej płatności są sprzedający, bowiem jeżeli nabywca płaci metodą split payment to sprzedawca gromadzi znaczne kwoty na rachunku do celów VAT, a dysponować może nimi w bardzo ograniczony sposób. Aby odzyskać zgromadzone środki w celu wykorzystania ich na inny cel niż przytoczone powyżej można ubiegać się składając specjalny wniosek do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego, który w terminie 60 dni, w drodze postanowienia, wyda swoją opinię czy wyrazić zgodę na przekazanie zgromadzonych środków na rachunek bankowy.

                Ministerstwo Finansów przewidziało korzyści dla osób korzystających z metody podzielonej płatności, a mianowicie 25 dniowy zwrot podatku, niestety na konto bankowe do celów VAT.

Reasumując, należałoby się zastanowić czy nie lepiej wszystkie swoje zobowiązania płacić mechanizmem podzielonej płatności. Po pierwsze przyczyni się to do uszczelnienia systemu podatkowego państwa, a jednocześnie daje pewność, że nie przeoczyło się żadnej z pozycji w załączniku nr 15.

Ewa Stodolna

Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym

Źródło: www.mf.gov.pl; www.inforfk.pl; Ustawa z dnia 11 maca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Grudzień 2019